Συνέντευξη του Νικόλα Γκίνη στο Sounds Greek to me.

https://www.soundsgreektome.gr

https://www.soundsgreektome.gr

 

MAKING OF

 «Το Σύνδρομο το είχα διαγράψει από τη μνήμη μου, ως ένα βαρύ φορτίο».

Ο Νικόλας Γκίνης θυμάται την ιστορία του πιο ανοιχτού ροκ σχήματος των 80’s (ΜΕΡΟΣ Α’).

ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΥΡΩΝΑ ΚΡΙΤΖΑ. / ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 2020.

Καλώδια, κιθάρες, αρμόνια, βιβλία φιλοσοφίας, τασάκια, μπιχλιμπίδια… Στο στούντιο-γραφείο του Νικόλα Γκίνηεπικρατεί οργανωμένο χάος. «Εσύ είσαι που μου μίλησες απ’ το τηλέφωνο στον πληθυντικό;», λέει μόλις με βλέπει.

Έχω έρθει να του πάρω συνέντευξη για το Σύνδρομο, το γκρουπ στο οποίο υπήρξε ο frontman και ο βασικός δημιουργός πίσω στο πρώτο μισό των 80’s. Αφορμή δύο κυκλοφορίες της B-Other Side records: Το σπάνιο ομώνυμο ντεμπούτο από το 1982 που βγαίνει ξανά με καλύτερο ήχο και έξτρα tracks και το Στίγμα Της Στιμής, που ηχογραφήθηκε το 1984 αλλά λόγω συγκυριών έμεινε 35 χρόνια στο ράφι, κάνοντας κάποιους να μιλήσουν για ένα χαμένο αριστούργημα.

Για το ελληνικό ροκ, ο Νικόλας Γκίνης είναι θα λέγαμε ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον Σιδηρόπουλο και τον Σαλβαδόρ. Για τη μουσική γενικότερα, μια νοητή γέφυρα που ενώνει τον David Byrne με το παραδοσιακό μας τραγούδι. 40 ολόκληρα χρόνια μετά τo ξεκίνημα των Σύνδρομο, ο λόγος του είναι ο λόγος ενός ανθρώπου που έζησε την υπόθεση ροκ «από μέσα», με επιτυχίες και στραπάτσα. Προς τιμήν του, καθώς μιλάει, δε φαίνεται να κυνηγάει κάποιου είδους όψιμη δικαίωση για τα παλιά, παρά μόνο την απόλαυση του τώρα, το στίγμα της στιγμής.

Το Σύνδρομο το 1982: Νικόλας Γκίνης, Κώστας Θεοδωράκος, Τσίκο (Πάνος Κατσικιώτης), Κώστας Ευθυμίου, Βασίλης Κοροβέσης.

Νικόλα, σε μεγάλο βαθμό, οι Σύνδρομο σήμερα είναι ένα άγνωστο συγκρότημα. Γιατί πιστεύεις συμβαίνει αυτό;

Δεν ήμασταν άγνωστοι. Ήμασταν το πρώτο, αν δεν κάνω λάθος, ροκ γκρουπ που γέμισε το Λυκαβηττό. Κάναμε συναυλία στα Γιάννενα και είχαμε 25.000 κόσμο σπαρμένο γύρω από ένα κάστρο…

Δε λέω για τότε. Για τώρα λέω…

Περίμενε περίμενε. Δεν ήμασταν άγνωστοι. Απλά ήμασταν αντιστάρ. Οι σταρ ήταν οι Τερμίτες. Ο Λαυρέντης ο Μαχαιρίτσας, που κυνήγαγε συνεντεύξεις κλπ. Εμάς για να μας πάρει συνέντευξη κάποιος έπρεπε να μας κυνηγάει 2-3 μήνες. Όχι ότι το παίζαμε ιστορία, ήταν έτσι η νοοτροπία μας. «Δεν έχω τίποτα να σου πω» λέγαμε και ξεμπερδεύαμε. Λοιπόν, μετά, όταν διαλύσαμε, συνεχίσαμε ο καθένας τις δικές του δραστηριότητες. 

Δεν υπήρχε κανείς να το σπρώχνει λοιπόν…

Ναι. Επίσης πάντα ήμασταν σε εμπόλεμη κατάσταση με τις εταιρίες. Άλλος για ιδεολογικούς λόγους, άλλος για προσωπικούς, εγώ γιατί τους έβρισκα καλαμπόρτζηδες… Μου έστελνε η εταιρία παραγωγό, ερχόταν ο παραγωγός – και η καλύτερη προσφορά που είχε κάνει ήταν να φέρει τους καφέδες. Αυτοί χτίζανε το Μαζωνάκη, τον κάθε Μαζωνάκη. Οπότε δεν υπήρξε συνέχεια. Για να υπάρξει συνέχεια πρέπει να υπάρχει συνεχής τροφοδοσία, δηλαδή να είσαι μέσα στο σύστημα. Αυτοί από τη γενιά μας που ήταν μέσα στο σύστημα, επιβιώσανε, διακριθήκανε, ο συγχωρεμένος ο Μαχαιρίτσας, ο Ζιώγαλας, ένα σωρό πολύ ωραίοι καλλιτέχνες. Τρέχανε, δίνανε κομμάτια, παίζανε όπου τους λέγανε… Εμείς μπήκαμε σε μαγαζί για συναυλία που ήταν κλεισμένη, δε μας άρεσε ο χώρος και φύγαμε. Τραβούσε τα μαλλιά του ο μαγαζάτορας. Ανεβαίναμε στη σκηνή, δεν είχαμε κέφι και λέγαμε «ραντεβού το άλλο Σάββατο» (γέλια). Αλλά όταν βγαίναμε, καιγόταν το μαγαζί. Ήμασταν απίστευτοι, τέτοια ενέργεια… Iggy Pop φάση. Η νοοτροπία ήταν «τα δίνω όλα σήμερα, γιατί δεν υπάρχει άλλη φορά». Δεν ξέρω, σου απάντησα;

Nαι. Πώς σας ήρθε να βγάλετε ξανά τόσο τον πρώτο σας δίσκο (με καλύτερο ήχο και extra tracks), όσο και το χαμένο άλμπουμ Το Στίγμα Της Στιγμής;

O Mimis G Vas μέσω της εταιρίας του, της Β-Οther Side records, είχε επαφές με τον Γιάννη τον Κύρη (σ.σ.: πρώην μέλος του Σύνδρομο). Συγκεκριμένα ο Γιάννης του έκανε τα remastering. Να σου πω εδώ, αν δεν το ξέρεις, ότι ο Γιάννης ήταν ένας από τους 2-3 καλύτερους Έλληνες μουσικούς που δούλεψαν στη διαφήμιση, έχει πάρει πάρα πολλά βραβεία κλπ. Κάποια στιγμή λοιπόν ο Μίμης λέει στον Γιάννη «ρε συ το ‘χω καημό να βρω ένα παλιό συγκρότημα, τους ψάχνω και δεν τους βρίσκω πουθενά, κάτι έχω ακούσει εδώ κι εκεί στο διαδίκτυο και είναι φοβεροί…». Του λέει ο Γιάννης, «ποιοι είναι αυτοί ρε;». «Το Σύνδρομο» του απαντάει. «Καλά ρε, για εμάς μου μιλάς τόση ώρα;» (γέλια). Δεν είχε κάνει τη σύνδεση! Διότι ο Γιάννης ήταν μέλος του συγκροτήματος στο δεύτερο, ακυκλοφόρητο μέχρι πρόσφατα δίσκο μας, το Στίγμα Της Στιγμής, για τον οποίο δεν υπήρχαν στοιχεία στο διαδίκτυο. Κάπως έτσι ξεκίνησε λοιπόν το όλο πράγμα, με σκοπό να βγάλουμε αυτό το δίσκο. Στην πορεία όμως, από τις επαφές που είχε, γιατί είναι πολύ δικτυωμένος, ο Μίμης βρήκε τέσσερα κομμάτια των οποίων την ύπαρξη εγώ είχα ξεχάσει! Συν ότι δεν τον ικανοποιούσε ο ήχος του πρώτου μας LP, οπότε έψαξε και βρήκε τα ανάλογα κομμάτια σε κάτι άλλες ταινίες, από παλιές ηχογραφήσεις που είχαν γίνει στο στούντιο σε στιλ πρόβας. Και έτσι βγήκε το «άσπρο». Εξαιρετικό παιδί ο Μίμης και καλός επαγγελματίας. Όσο αφορά τη δικιά μας τη δουλειά, είχα να δω τέτοιον επαγγελματία 30 χρόνια.

To πρώτο άλμπουμ του Σύνδρομο, όπως επανακυκλοφόρησε μαζί με extra tracks το Δεκέμβρη του 2019 από τη B-Other Side Records.

Με αφορμή τις πρόσφατες κυκλοφορίες, γράφτηκαν πρόσφατα κάποια ενδιαφέροντα κείμενα για το Σύνδρομο. Ξεχωρίζω αυτά του Τρούσα και του Καραμπεάζη. Τα διάβασες; Πως σου φάνηκαν;

Τα διάβασα ναι. Μια χαρά. Δεν θα τα έγραφα καλύτερα από αυτούς. Και να φανταστείς με τα παιδιά αυτά δεν είχαμε επαφές, δε μιλήσαμε καν μαζί. Έκαναν οι ίδιοι δηλαδή την έρευνα.

Πάμε λίγο πίσω. Εσύ γεννήθηκες στην Αθήνα;

Ναι εδώ, Αθηναίος.

Η εφηβεία σου συνέπεσε με τη Χούντα. Πώς ήταν αυτό;

Σκληρό. Ήταν πολύ σκληρό. Κοίταξε, ήταν εποχές που δεν μπορούσες να πεις αυτό που ήθελες και δεν μπορούσες να φερθείς όπως ήσουν. Από την απόλυτη και αχαλίνωτη ελευθεριότητα που ζούμε τώρα, όπου ο καθένας κάνει ό,τι θέλει αλλά χωρίς νόημα, τότε δεν είχαμε ούτε καν την πιθανότητα να είμαστε ιδιαίτεροι. Ούτε στις ιδεολογικές πεποιθήσεις, ούτε στις σεξουαλικές προτιμήσεις, ούτε σε τίποτα. Υπήρχε ένα μοντέλο κι άμα έβγαινες απέξω, έπεφτε ράβδος.

Πώς ήρθες σε επαφή με το ροκ;

Υπάρχει ένας παραγωγός και DJ, να ‘ναι καλά, ο Αντρέας ο Φρογουδάκης. Αυτός είναι υπεύθυνος για όλα, κατά κάποιον τρόπο. Ήταν ειδικός από τότε. Δούλευε και στο Pop Eleven, το ιστορικό δισκάδικο. Πήγαινα σπίτι του και ακούγαμε Who, Deep Purple… Αρχές δεκαετίας ’70. Από πριν έπαιζα ροκ μουσική, αλλά τότε κατάλαβα ότι είμαι για αυτό το πράγμα. Παρ’ ότι δεν μπορούσα να παίξω τότε έτσι, καταλάβαινα τον Blackmoore. Αλλά τότε δεν ήταν μόνο μουσική. Ήταν νοοτροπία. Ήμασταν οι ροκάδες. Δηλαδή ξύλο με τους καρεκλάδες, τα ξέρεις… Ήταν τρόπος ζωής. Οι κοπέλες μας ήταν διαφορετικές. Ο τρόπος που μιλάγαμε. Τα στέκια μας. Μετά έφυγα, πήγα Αμερική για να σπουδάσω.

O Nικόλας Γκίνης σε συναυλία του Σύνδρομο (πιθανόν το 1984).

Τι σπούδασες;

Mass Communication and Media Arts. Το ’74. Εκεί είδα όλο το ροκ. Έμενα στο Greenwich Village, που ήταν ας πούμε η αντίστοιχη Πλάκα. Εκεί έμεναν και όλοι οι καλλιτέχνες. Είδα Patti Smith, Taliking Heads στην αρχή τους… Το Recording ήταν ένα από τα κεφάλαια στο Πανεπιστήμιο και θυμάμαι να γράφω σε στούντιο που έμπαιναν και τζαμάρανε μέσα o Jimmy Page με τον B.B.King. Μπροστά μου ήταν. Εγώ ήμουν λάτρης του Jimmy Page. Τον γούσταρα πολύ, πάρα πολύ. Μπορώ να σου παίξω Jimmy Page για πλάκα ας πούμε. Μ’ άρεσε ο τρόπος του.

Τότε περίπου γεννιόταν και το πανκ εκεί…

Ε, λίγο μετά. Το ανάλογο του πανκ της Αγγλίας στην Αμερική ήταν οι Ramones, αλλά οι Ramones δεν ήταν πανκ. Ήτανε χοντροκομμένο ροκ. Κάποια στιγμή επέστρεψα από Αμερική, πήγα στρατιώτης και μετά έφυγα Παρίσι. Εκεί γνώρισα το έθνικ. Salif Keita κλπ. Πάλι σαν βοηθός ηχολήπτη. Βέβαια ήδη από πριν οι Talking Heads είχαν ξεκινήσει να αναμειγνύουν με το ροκ τα αφρικάνικα και τα λατινοαμερικάνικα, στα οποία μετά έδωσε μεγάλη έμφαση ο David Byrne. Αλλά στη Γαλλία πια γνώρισα ατόφια τα αφρικάνικα στοιχεία.

Πότε επιστρέφεις Ελλάδα;

Στο Παρίσι πήγαινα για τετράμηνα, εξάμηνα. Τότε ζούσα πιο πολύ στην Ίο, ως DJ, ερχόμουνα μετά Αθήνα έτσι για κάνα μήνα και ξανάφευγα. Εκείνη την περίοδο λοιπόν άρχισα να σκέφτομαι για ένα γκρουπ. Έφτιαξα πρώτα τους Λίζα και μετά έφτιαξα το Σύνδρομο. Το 1980. 

Τι θυμάσαι από τα πρώτα χρόνια του γκρουπ;

Τότε είχα πιο πολύ επιρροές από funk. Ταυτόχρονα ήμουν και ροκάς. Βρήκα κάτι φίλους μουσικούς και ξεκινήσαμε. Πρώτο live στου Ζωγράφου. Από εκεί είναι και η φωτογραφία που σου έστειλα. Δεν την είχα εγώ, ήρθε στα χέρια μου τώρα, επειδή μου ζήτησες ακυκλοφόρητη φωτογραφία. Εγώ μέχρι πριν λίγους μήνες το Σύνδρομο το είχα διαγράψει από τη μνήμη μου, ως ένα βαρύ φορτίο για να το σηκώνω. 

Η πρώτη εμφάνιση του Σύνδρομο σε ανοιχτό φεστιβάλ στου Ζωγράφου (1980).

Γιατί το λες «βαρύ φορτίο»;

Βαριά ζωή. Το 1/3 του γκρουπ έχουν πεθάνει από καταχρήσεις. Δεν ήταν εύκολα τα πράγματα.

Πώς φτάνουμε στον πρώτο δίσκο;

Εμείς ήμασταν ουσιαστικά η πρώτη παραγωγή του Στέλιου του Φωτιάδη. Όμως ο Στέλιος ακόμα δεν είχε δική του εταιρία και δεν έβρισκε πού να διαθέσει το προϊόν. Στην πορεία βρέθηκε ο Μάκης ο Μηλάτος, έβαλε κι ο ίδιος κάποια λεφτά και το πήγε στην Polygram.

Να διευκρινίσουμε εδώ ότι μιλάμε για τον ξάδερφο του συνονόματου δημοσιογράφου/παραγωγού…

Για εμάς ο δημοσιογράφοςείναι ο ξάδερφος. Ο δικός μας ο Μάκης, που η παρέα του για να καταλάβεις ήταν οι τσοπεράδες, κάποια στιγμή αρρώστησε, αποσύρθηκε και τότε ήταν που βγήκε ο ξάδερφός του. Ο οποίος για ένα διάστημα, δεν θα πω εκμεταλλευόταν, αλλά τέλος πάντων προχωρούσε με το δρόμο που είχε ανοίξει ο συνονόματος. Βέβαια με τα χρόνια έγινε ένας πάρα πολύ καλός παραγωγός, πολύ ενημερωμένος κλπ.

Από τις ηχογραφήσεις τι θυμάσαι;

Ανακατευόμασταν πολλοί μουσικοί. Σήμερα έπαιζε μαζί σου ο τάδε, αύριο ο άλλος. Οι Σύνδρομο ήταν ένα τελείως ανοιχτό γκρουπ. Τζαμάραμε στην ουσία, περνούσαμε καλά. Υπήρχε περίοδος που παίζαμε κάθε μέρα 7-8 ώρες.

Το εξώφυλλο του πρώτου δίσκου, που μου αρέσει πολύ, πώς έγινε;

Δε θες να ξέρεις. Ό,τι φαντάζεσαι και παραπάνω έγινε (γέλια). Ο Κύρης είχε βγάλει τη φωτογραφία. Σκεφτόμουν ότι αυτό το παιδί δε θα θέλει να μας ξαναδεί στα μάτια του και τελικά μετά από λίγο καιρό έγινε κι αυτός Σύνδρομο.

Το original εξώφυλλο του πρώτου δίσκου του Σύνδρομο (Verigo, 1982).

Τα τραγούδια εδώ τα έχετε γράψει όντως όλοι μαζί, όπως γράφει ο δίσκος πάνω, ή εσύ;

Κοίτα, στο 90% ο αρχικός δημιουργός ήμουν εγώ. Αλλά όπως σου είπα, εμείς τζαμάραμε. Έφερνα ένα τραγούδι, καθόμασταν το παίζαμε 300 ώρες, ε από ένα σημείο και μετά ο καθένας έχει βάλει κάτι και δεν είναι πια δικό σου τραγούδι.

Αυτό που εγώ ακούω στο άλμπουμ είναι μια φοβερή μπάντα που προσπαθεί να ξεπεράσει τις επιρροές της από το κλασικό ροκ και το funk και να το πάει αλλού…

Ναι, έτσι ακριβώς. Οι Τερμίτες ας πούμε παίζανε φορμαρισμένα, σταμπιλαρισμένα πράγματα. Οι Φατμέ το ίδιο. Αυτοί παραήταν σταμπιλαρισμένοι. Δεν είχανε αυτό που λέμε «φευγιό». Στην πορεία αποκτήσανε βέβαια. Από τους προπάτορές μας, φευγιό είχαν οι μπάντες που έφτιαχνε ο Λογαρίδης. Σε πηγαίνανε κάπου αλλού.

Μουσικές Ταξιαρχίες;

Ο Βαγγελάκης! (σ.σ. Βέκιος, ο ντράμερ του γκρουπ). Εσείς γνωρίσατε τον Τζιμάκο, ως περφόρμερ, αλλά για μένα Μουσικές Ταξιαρχίες ήταν ο Βαγγελάκης. Ο Τζίμης πήγε μερικές κασέτες σε ένα γκρουπ που υπήρχε και τον αφομοιώσανε. Βέβαια ο Τζιμάκος είχε μια πολύ ιδιαίτερη αξία, ήταν ο σύγχρονος Αριστοφάνης σα να λέμε, από τότε. Επίσης είχε μέσα του δύναμη. Εσείς τον ακούγατε και γελάγατε, τον Τζιμάκο όμως τον κυνηγούσε η Αστυνομία, τον τρέχανε στα δικαστήρια… Δεν ήτανε απλά τα πράγματα. Θα πω κάτι: To κυνηγητό που έφαγε από το σύστημα ο Τζιμάκος, δε νομίζω να το ‘φαγε ο Άσιμος. Αλλά αυτό είναι μια δική μου γνώμη.

Άλλες μπάντες που σου αρέσανε τότε; 2002GR, Sharp ties, Scraptown, Head leaders…

Για ‘μένα όλοι αυτοί ήταν παιδιά του συστήματος που παίζανε καλή μουσική. Ας πούμε οι Sharp Ties ήταν αξιόλογοι. Σου είπα για τον Λογαρίδη… Να αναφέρω και τον Θείο Νώντα φυσικά… Βέβαια τα λέγαμε και στο τηλέφωνο: Ο Πουλικάκος για ‘μένα δεν είναι μουσικός. Δεν είναι ποιητής. Είναι μια κοινωνική προσωπικότητα, που μπορεί να κάνει οτιδήποτε. O άνθρωπος παίζει 4 ακόρντα, σύνολο 30-40 κομμάτια. Ούτε περφόρμεν ήταν. Όμως ήταν μια προσωπικότητα που εξαιτίας της γινόντουσαν πράγματα. Γεννούσε καταστάσεις. Και δεν το έκανε και ηθελημένα (γέλια).

Μου έλεγες στο τηλέφωνο ότι ο χαρακτηρισμός «ροκ» τον περιορίζει…

Κατά τη δική μου ταπεινή εκτίμηση, ναι. Είναι μια προσωπικότητα κοινωνική, που έχει διαλέξει να παίζει και μουσική. Είναι μια περσόνα. Άμα του τη δώσει και αρχίσει να μιλάει για ποίηση, θα μείνεις κάγκελο. Αλλά δεν είναι Λειβαδίτης. Άμα θελήσει να ροκάρει, θα πούμε αμάν τι έγινε, αλλά δεν είναι σπουδαίος μουσικός. Είναι όλα αυτά μαζί και κάτι άλλο, άπιαστο! Και τέτοιοι άνθρωποι δε γεννιούνται κάθε 50 ή 100 χρόνια. Μιλάμε για τον Πανούση… Τον Άσιμο… Τον Πουλικάκο… Μέχρι εκεί.

Υπάρχει ένα πρόσωπο που δεν μου έχεις αναφέρει. Τον Παύλο…

Ο Παυλάκης. Άστο, αυτός είναι άλλη περίπτωση. Εδώ που καθόμαστε στο στούντιο κάναμε πρόβες με το Σύνδρομο και δίπλα είναι το σπίτι μου. Εκεί βρισκόμασταν. Με τον Παύλο έχουμε περάσει ατέλειωτα βράδια. Βέβαια εγώ δεν είχα την αδυναμία που είχε ο Παύλος σε κάποια πράγματα.

Καταχρήσεις εννοείς…

Καλά καταχρήσεις κάναμε όλοι, εννοώ συγκεκριμένες καταχρήσεις. Εμένα μ’ άρεσε πάντα να έχω control.

Το κατάφερες αυτό;

Ναι. Δε με βλέπεις; Είμαι ακόμα εδώ (γέλια).

Σωστό κι αυτό…

Έχω μια κόρη 36 χρονών, ένα γιο 16, έκανα καριέρα όταν θέλησα να βγάλω χρήματα, ακόμα γράφω μουσική, ακόμα έχω έμπνευση…. Λένε ο κάθε άνθρωπος έχει το Θεό του. Όχι θρησκευτικά. Το ανώτερο Εγώ. Εμένα το ανώτερο Εγώ μου με θέλει control, σε συνεχή επαγρύπνηση και δημιουργικότητα. Δεν μπορώ να αράξω. Κάθε μέρα κοιμάμαι 5 το πρωί γιατί κάθομαι και δουλεύω. Ή θα εξασκούμαι σε κάποιο όργανο, ή θα ηχογραφώ τον εαυτό μου, ή κάποιους άλλους. Κι όταν πια κουράζεται το μυαλό μου με τη μουσική αρχίζω και διαβάζω φιλοσοφία, εσωτερισμό… Λοιπόν ο Παύλος ήταν επίσης μια περσόνα, αλλά ο Παύλος είχε και κάτι άλλο: Μια εσωτερική καλλιέργεια και μια ευγένεια αξιοζήλευτη. Όλοι οι άλλοι οι σπουδαίοι που σου ανέφερα, ως περσόνες, είχαν και κάτι brutal μέσα τους. Ο Παύλος είχε κάτι πολύ τρυφερό. Από ανατροφή. Έτσι μεγάλωσε. Υπολόγιζε να μη σε στεναχωρήσει, τα συναισθήματά σου. Ερχόταν και σου μίλαγε. Εγώ από τον Παύλο διδάχτηκα το σεβασμό στον άλλον.

O Παύλος Σιδηρόπουλος.

Στις ερμηνείες σου στο πρώτο άλμπουμ διακρίνω κάτι από την ειρωνεία και τη μαγκιά του. Όπως επίσης ακούω και τον Σαλβαδόρ, που ήταν μεταγενέστερος…

Με το Σαλβαδόρ δεν είχα καμία επαφή, ποτέ, αλλά τον σέβομαι πάρα πολύ για αυτά που έκανε. Με τον Παύλο παίζαμε μαζί. Είχαμε κοινά πρότυπα. Ας πούμε μας άρεσε πολύ ο Bowie. Θυμάμαι ακούγαμε Bowie και μου έλεγε «πωπω είδες τι έκανε;» και εγώ του απαντούσα «ναι αλλά είδες τι έκανε ο Brian Eno από πίσω;» (γέλια). Ο Παύλος έγραφε στίχους γιατί τους ζούσε, έβγαζε την ψυχή του. Εγώ στους στίχους περιέγραφα τον εαυτό μου να ζει.

Το «Στης ανάγκης τον απάνθρωπο ρυθμό» που ανοίγει τον πρώτο δίσκο των Σύνδρομο να φανταστώ μιλάει για τα ναρκωτικά;

Όχι μόνο. Θα μπορούσε να μιλάει και για μια γκόμενα. Όπως το «Αγάπη μου Ηρώ» θα μπορούσε να μιλάει για την Ηρώ τη φιλενάδα. Δεν ξέρω αν μιλάει για αυτήν, μάλλον όχι…

Ακούγοντας τα κομμάτια μου δημιουργείται η αίσθηση ότι η μουσική γραφόταν πάντα πρώτη…

Όχι. Δεν είναι έτσι. Όλα παίζανε. Κοίταξε, έχεις κάτι στο κεφάλι σου. Παίρνεις την κιθάρα, ρίχνεις δύο ακόρντα, σιγομουρμουρίζεις κάτι… Το ένα σπρώχνει το άλλο.

Ο Νικόλας Γκίνης σε ένα από τα θρυλικά live του γκρουπ στο Κύτταρο (1982).

Δυνατό κομμάτι θεωρώ και το «Ρίχνω ψέμμα, σκόρπιο θέμα», που συμπεριλαμβάνεται στην επανέκδοση σε ξεχωριστό εφτάιντσο single.

Αυτό είχε παιχτεί live στο Κύτταρο. Τότε είχαμε τρεις κιθαρίστες στη σκηνή! Εμένα, το Στάυρο Θεοδωράκο και το Βασίλη τον Κοροβέση. Μπάσο Κώστας Θεοδωράκος και βέβαια Τσίκο (Πάνος Κατσικιώτης) στα ντραμς. Εκείνη την περίοδο ήμασταν εμείς και κανένας άλλος. Μετά βέβαια βγήκε και ο Παύλος με το φοβερό γκρουπ που έφτιαξε, τους Απροσάρμοστους. Τα πρώτα κομμάτια που ηχογράφησαν μαζί τα κάναμε εδώ δίπλα. Έχω και κασέτα τέτοια. Τo λέω γιατί δημιουργήθηκαν κάτι νομικά προβλήματα αργότερα, κάποια Απροσάρμοστοι θέλησαν να ζητήσουν δικαιώματα. Είναι αυτό που σου έλεγα πριν, ξεκίναγες ένα τραγούδι, συμπλήρωνε ο άλλος και μετά σου έλεγε «μα κι εγώ συμμετείχα, είναι και δικό μου». Δεν είναι δικό σου τραγούδι μεγάλε, ξέχασέ το. Όταν έμαθα ότι κάποιοι από τους Απροσάρμοστους πάνε να αξιώσουνε δικαιώματα, τρελάθηκα. Λέω τι κάνετε ρε παιδιά; Αυτό είναι προσβολή, είναι ανήθικο. Βέβαια καταλαβαίνω ότι συμμετείχαν ενεργά και βάλανε τον εαυτό τους μέσα. Αλλά να πάρεις τα δικαιώματα ότι εσύ το ‘γραψες; Αυτό είναι ανήθικο. Γιατί έχω τις κασέτες, που ερχόμασταν εδώ δίπλα και τα κάναμε, για να του κάνω εγώ τις ενορχηστρώσεις και να τα παίξει μετά το Σύνδρομο. Αλλά το συζήτησα με το γκρουπ τότε και το γκρουπ δε συμφωνούσε. Οπότε έμεινα να του κάνω εγώ τη δουλειά. Ερχόταν εδώ, φορμάραμε τα κομμάτια και πήγαινε μετά στο Sierra. Θυμάμαι και την κουβέντα που μου είχε πει: «Βρήκα κάτι παιδιά που μπορεί να αξίζει τον κόπο». Και έτσι βγήκαν οι Απροσάρμοστοι, που ήταν εξαιρετικοί μουσικοί και πάρα πολύ καλά παιδιά όλοι τους.

Καλύτερη μπάντα από τους Σπυριδούλα λες;

Α, κοίταξε, η Σπυριδούλα ήταν ροκ μπάντα από πριν. Οι δυο Σπυρόπουλοι είναι από μόνοι τους η ιστορία της ροκ. Μουσικάρες, way of thinking, way of living, τα πάντα όλα. Εκεί πέρα μπήκε ο Παυλής σαν περφόρμερ, ενσωματώθηκε, φτιάξανε αυτό τον αξιόλογο δίσκο και αυτό ήταν. Οι Απροσάρμοστοι …προσαρμόστηκαν με τον Παύλο! Είχανε βέβαια την ιδιαίτερή τους αξία ο καθένας, γι’ αυτό και συνεχίσανε μετά, αλλά μέσα στη μπάντα υπήρχε το DNA του Παύλου. Ενώ πριν ήταν οι Σπυρόπουλοι το DNA.

Πάμε πίσω στο Σύνδρομο. Πόσο εύκολη ήταν η μη αλλοίωση του ήχου σας μέσα στο στούντιο; Σε ρωτάω γιατί ο Βαγγέλης ο Βέκιος μου έλεγε κάποτε ότι είχε τεράστιο πρόβλημα να συνεννοηθεί με τους ηχολήπτες όταν ηχογράφησε με τις Μουσικές Ταξιαρχίες…

Ναι το είχα ζήσει αυτό που λες, με είχε φωνάξει στο στούντιο ο Βαγγέλης να του διορθώσω τον ήχο. Εμείς δεν είχαμε πρόβλημα, γιατί εγώ ήμουνα  ηχολήπτης, είχα σπουδάσει στην Αμερική παραγωγή. Τα μόνα εμπόδια ήταν οι παραγωγοί που μας βάζανε οι εταιρίες. Θέλανε να έχουν έναν δικό τους, ο οποίος δεν καταλάβαινε τι κάναμε, εγώ τον σνόμπαρα και τον έστελνα για τσάι (γέλια).

Πάντως διάβασα κάπου «όποιος δεν έχει ακούσει live τους Σύνδρομο, δεν έχει ακούσει Σύνδρομο»…

Και είναι αλήθεια. Αυτό όμως δεν έχει να κάνει με την ηχογράφηση, αλλά με την ενέργεια τη δικιά μας, η οποία δενμεταφέρεται στην ταινία. Δε γίνεται. Να γιατί σου αρέσει το «Ρίχνω ψέμμα, σκόρπιο θέμα». Είναι live στο Κύτταρο. Ξέρεις ο περφόρμερ, όταν είναι στη σκηνή, κάπου στηρίζεται. Στηρίζεται στη στιγμή του και σε αυτούς που θα καρφωθεί, που είναι κάτω. Αν πάρω μια κιθάρα τώρα, θα παίξω για σένα, όχι για κάποιον άλλον. Αυτό που θα παίξω, θα έχει να κάνει με σένα. Είναι μια γέφυρα. Λοιπόν άμα κάτσει η στιγμή, κάτσει και η γέφυρα, αυτό δεν μπορείς να πας στο στούντιο να το φτιάξεις.

Βασίλης Κοροβέσης και Τσίκο στο στούντιο.

Μήπως εκεί αναφέρεται και ο τίτλος «Το Στίγμα Της Στιγμής»;

Ακριβώς! Αυτό προσπαθούσαμε να πούμε φιλοσοφικά με αυτό το δίσκο, αλλά δε βγήκε ποτέ (γέλια). Βγήκε τώρα.

Μάλλον ήθελε τη στιγμή του! Πες μου κάτι. Ήσασταν πολιτικοποιημένοι τότε;

Κοινωνικοποιημένοι. Στην περίοδο την τωρινή, της γενιάς σου, ή της γενιάς της κόρης μου που είναι σαν κι εσένα, ζείτε μια κομματοκρατία. Ένα φασισμό των κομμάτων, με δημοκρατική επένδυση. Τότε, παρ’ ότι πολιτικά ήταν πιο έντονα τα πράγματα, το γίγνεσθαι ήταν κοινωνικό, όχι κομματικό. Π.χ. εμείς δεν είχαμε το ίδιο κοινωνικό γίγνεσθαι με τον Καρβέλα. Εννοώ τον Καρβέλα εκείνης της εποχής, τον ρόκερ. Που ήταν ένας φανταστικός μουσικός.

Με ενδιαφέρει αυτό που λες…

Υπήρξε ένα σχήμα αδερφέ, που ήταν ο Bees από τους Sharp Ties τύμπανα, ο Πέτρος Σκούταρης κιθάρα, ο Καρβέλας πιάνο και νομίζω ο Τόλης Φασόης φωνή, το οποίο έπαιξε για κάποιους μήνες. Άμα τους άκουγες… Είχα πάθει πλάκα και είχα πει «ποιος είναι αυτός στο πιάνο ρε παιδιά;». Απίστευτος. Μια ενέργεια πολύ δυνατή, και πολύ συγκεκριμένη. Για να επιστρέψουμε σε αυτό που ρώτησες όμως, ήταν άνθρωπος του συστήματος. Θέλησε να βγάλει εκατομμύρια, το έκανε, χαλάλι του. Κάποια στιγμή και εγώ είπα «γιατί ρε συ Νικόλα να περάσεις τη ζωή σου στην ανέχεια;». Γιατί η ροκ δεν είχε μέλλον και λεφτά. Ή θα είχες μια περιουσία από τους δικούς σου, όπως π.χ. ο Πουλικάκος, ή θα πήγαινες κιθαρίστας στα μπουζούκια, ή θα έπρεπε να πεινάσεις, όπως ο Άσιμος ας πούμε. Απ’ την αρχή το ήξερα αυτό. Και κάποια στιγμή είπα «Νίκο, σου αναλογεί να είσαι άφραγκος και να μη χαίρεσαι τη ζωή;» Και μέσα μου είπα όχι, δε μου αναλογεί. Τότε πήγα και δούλεψα στα ΜΜΕ. Στην παραγωγή. 25 χρόνια. Το είχα σπουδάσει αυτό το πράγμα. Και σε κάποιες περιόδους, έφτασα να βγάζω πάρα πολύ καλά χρήματα. Ο Γιάννης ο Κύρης, που σου έλεγα προηγουμένως, κάποια διαφημιστικά του έπαιξαν παγκόσμια. Ξέρεις τι σημαίνει αυτό; Εκατομμύρια δραχμές. Δηλαδή αν ήσουν άξιος άνθρωπος μπορούσες να βγάλεις λεφτά, δεν είναι όπως είναι σήμερα. Αν είχες μια αξία… Εγώ είχα μια αξία. Είχα διοικητικές ικανότητες, π.χ. μπορούσα να στήσω σταθμούς. Έχω στήσει 30 ραδιοφωνικούς σταθμούς σε όλη την Ελλάδα, αποδώ, αποκεί, στα νησιά. Μπορούσα να κάνω αυτό το πράγμα. Και δεν ήθελα να μπλέξω τη μουσική με την ανάγκη μου να περνάω ανθρώπινα. Γιατί εσείς σήμερα, βλέπω και την κόρη μου, δεν περνάτε ανθρώπινα. Απλά δεν έχετε ζήσει το άλλο και όταν βρείτε μια δουλίτσα που σας επιτρέπει τέλος πάντων να πηγαίνετε στο σούπερ μάρκετ, είστε και ευχαριστημένοι. Εμείς δεν ήμασταν ευχαριστημένοι με αυτό.

Υπήρχε περίπτωση ένα παιδί που έπαιζε ροκ τότε να ψήφιζε Νέα Δημοκρατία;

Nαι, βέβαια.

Δηλαδή δεν ήταν το ροκ ταυτισμένο με την Αριστερά;

Ποια Αριστερά όμως; Εδώ υπήρχαν πολλά θέματα. Η Αριστερά του ΚΚΕ άκουγε αντάρτικα τότε. Οι πολύ προχώ, οι πιο σαλταρισμένοι από αυτούς, όπως ο Αντώνης ο Φράγκος ας πούμε, ακούγανε ροκ. Τώρα βέβαια δε θέλω να είμαι απόλυτος, μπορεί να βγει κάποιος άλλος και να πει «τι λέει ο Γκίνης;». Σου λέω αυτό που έζησα εγώ, με το δικό μου φίλτρο.

Κώστας Λαλιώτης, Ανδρέας Παπανδρέου και Γιώργος Παπανδρέου (Καστρί, 1985).

Η ΜΟΥ.ΣΥΝ.Κ.Α. (Μουσική Συνεργατική Κίνηση Αθηνών), της οποίας ήσουν συνιδρυτής, με ποιες σκέψεις είχε στηθεί τότε, το 1984; Είχατε πρόβλημα στη χρηματοδότηση;

Κοίταξε, τότε ήταν το ΠΑΣΟΚ στην αρχή του. Υπήρχε ένας καινούργιος φορέας, η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, που την είχε φτιάξει ο τότε Λαλιώτης. Ο οποίος δεν είχε καμία σχέση με τον μετέπειτα Λαλιώτη. Ήταν ένας νέος ευφυέστατος, με πολύ ανοιχτό μυαλό, που δεν το προλάβαινες. Έγινε λοιπόν ένα τεράστιο άνοιγμα, που προφανώς αυτοί που το κάνανε είχανε πολιτικές βλέψεις, αλλά όσοι ήταν μέσα εκεί ζούσανε μια μικρή επανάσταση. Την ίδια περίοδο, αναλαμβάνει υπουργείο Πολιτισμού η συγχωρεμένη. Διεθνής προσωπικότητα, μεγάλη ηθοποιός, σταρ. Δεν μπορούσες να μιλήσεις μαζί της και να μην κάνεις αυτό που θέλει. Για άλλο πήγαινες, άλλο έπαιρνες και έφευγες και ευχαριστημένος. Η οποία Μελίνα έβαλε το θέατρο στις πολιτιστικές εκδηλώσεις ακόμα και του πιο απόμακρου χωριού, με επιδοτούμενες παραστάσεις. Μέχρι τότε δεν υπήρχε θέατρο, κάτι θίασοι μόνο, τα μπουλούκια που λέμε. Κάτι τέτοιο θέλησε να κάνει λοιπόν ο Λαλιώτης με τη μουσική. Και εκεί πέρα πάνω, αναρτήθηκαν διάφοροι φορείς. Τότε εγώ είχα γυρίσει οριστικά από το Παρίσι, όπου είχα γνωρίσει τους ανιματέρ. Ο ανιματέρ ήταν ένας άνθρωπος ο οποίος ζούσε με τους καλλιτέχνες, τους έλυνε κάποια προβλήματα, είχε επαφή με το κατεστημένο… Γιατί όλοι αυτοί ήτανε περιθώριο, δε μπορούσαν αν συζητήσουν με το κατεστημένο, δεν είχαν καν την ίδια γλώσσα. Φαντάστηκα λοιπόν, βλέποντας και αυτά που είχε κάνει η Μελίνα με το θέατρο, ότι θα συνέβαινε το αντίστοιχο στην Ελλάδα με τη μουσική. Το συζήτησα με τον Λήτη, τον Ηρακλή Τριανταφυλλίδη και τον Θοδωρή Τρύφωνα, τα βάλαμε κάτω και είπαμε να φτιάξουμε μια τέτοια ιστορία, τη ΜΟΥ.ΣΥΝ.Κ.Α. Τότε γνώριζα και τον Πάνο Ηλιόπουλο, παραγωγό της ΕΡΤ που έπαιζε ψαγμένη τζαζ, ο οποίοςδούλευε στη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς. Κάπως έτσι άρχισε να σχηματίζεται το πράγμα. Πολύ σύντομα έφυγε ο Λαλιώτης και στη θέση του ήρθε ο Γιωργάκης.

Ο Παπανδρέου;

Ναι. Με τον οποίο συναντήθηκα μια φορά και δεν κατάλαβα αν κατάλαβε για τι πράγμα του μίλαγα. Δεν κατάλαβα αν συναντηθήκαμε καν (γέλια). Τέλος πάντων, χάρη στον Πάνο τον Ηλιόπουλο βγάλαμε κάποιες επιδοτήσεις τις οποίες τις κάναμε συναυλίες. Επίσης το «Στίγμα Της Στιγμής», είναι ένας τίτλος που τον έχει βγάλει ο Πάνος ο Ηλιόπουλος. Για τραγούδι μας.

Το καλοκαίρι του ’84 παίζετε στο Λυκαβηττό. Τι θυμάσαι από αυτό;

Θυμάμαι τα καμαρίνια (γέλια).

Ωχ, κάτι έγινε εκεί… Θα ετοιμάζατε μάλλον το εξώφυλλο του δεύτερου δίσκου…

Πάντως καταφέραμε και βγήκαμε και παίξαμε (γέλια). Ναι. Πριν από εμάς είχε βγει ο Λάκης ο Παπαδόπουλος και άλλα ένα-δύο σχήματα που δεν τα θυμάμαι. Ένα πράγμα που θυμάμαι είναι η στιγμή που βγήκαμε, που ήτανε γεμάτο το θέατρο. Με το που βγαίνουμε, ανοίγουν τα φώτα και αισθάνομαι ένα κύμα να με χτυπάει. Τον κόσμο. Ένα «πααααφ». Αυτό το θυμάμαι. Δεν το ξαναέζησα αυτό. Ποτέ στη ζωή μου.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ Β’ ΜΕΡΟΣ ΕΔΩ.

Το Σύνδρομο στο Λυκαβηττό (Καλοκαίρι 1984).

https://www.soundsgreektome.gr/making-of/synenteyksi-gkinis-part-1?fbclid=IwAR1XXwmbrWG_DTDPUCdonyoETeRqwHtql0fjXvP3qu3lEMtIjJ9kWpkHgk0

«Θα ‘θελα να ξαναβγεί η μαγεία του τότε στο σήμερα»

Ο Νικόλας Γκίνης ξετυλίγει την ιστορία του πιο ανοιχτού ροκ σχήματος των 80’s (ΜΕΡΟΣ Β’).

AΠΟ ΤΟΝ ΒΥΡΩΝΑ ΚΡΙΤΖΑ/ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 2020. 

Στο προσωπικό του home studio, με μαύρα ρούχα, τσιγάρο στο χέρι και ζωηράδα, ο Νικόλας Γκίνης θυμάται την ιστορία ενός δίσκου που έμεινε στο ράφι 35 χρόνια. «Είχα φανταστεί κάτι που θα ξέφευγε από οτιδήποτε υπήρχε μέχρι τότε», μου λέει πάνω από γυαλιά πρεσβυωπίας. Αναφέρεται στο Στίγμα Της Στιγμής, το δεύτερο άλμπουμ του συγκροτήματος Σύνδρομο, στο οποίο υπήρξε frontman και βασικός δημιουργός. Ο δίσκος ηχογραφήθηκε το 1984 για να κυκλοφορήσει τελικά στα τέλη του 2019 (!).

Ακούγοντάς τον σήμερα, από την ωραία έκδοση της B-Other Side Records, η φράση «κάτι που θα ξέφευγε από οτιδήποτε υπήρχε» δικαιώνεται. Ιδίως στα κομμάτια όπου το PPG Wave συνθεσάιζερ μπλέκει με το κλαρίνο και οι post punk ενορχηστρώσεις τσαλαβουτάνε στα μελωδικά/ρυθμικά γνωρίσματα του ελληνικού παραδοσιακού τραγουδιού. Το τι συμβαίνει εδώ δύσκολα περιγράφεται, αλλά ας προσπαθήσω: Η Μαρία Δημητριάδη βγαίνει για μπύρες με τη Λένα Πλάτωνος στα Εξάρχεια, στο δίπλα τραπέζι ο David Byrne συναντά τον Σαλέα και όλοι μαζί, ακολουθώντας τα παιδιά των πλατείας, ανηφορίζουν προς το Λυκαβηττό για να αλλάξουν παραστάσεις. Ναι, το Στίγμα Της Στιγμής είναι από εκείνους τους ροκ δίσκους που σπάνε φόρμες, η σχεδόν αναρχική καλλιτεχνική χειρονομία ενός γκρουπ που φωνάζει λίγο πριν την αυτοκαταστροφή του.

Mετά το Α’ΜΕΡΟΣ, ακολουθεί η συνέχεια της συζήτησής μας με το Νικόλα Γκίνη:

Το Σύνδρομο στο Λυκαβηττό (Καλοκαίρι 1984).

Φτάνουμε λοιπόν στο δεύτερο άλμπουμ, το ακυκλοφόρητο μέχρι πρόσφατα Στίγμα Της Στιγμής. Πώς ξεκινάει η ιστορία του;

Κάποια στιγμή διακατέχομαι από τη φαεινή ιδέα να μπλέξω την παραδοσιακή μουσική με τη ροκ. Σε τέτοιο βαθμό, ήμουνα ο πρώτος. Ό,τι και να ακούσεις, ήμουνα ο πρώτος. Και αυτό το μοιραζόμουνα με το Βαγγέλη το Βέκιο που είχε τότε παρόμοιες αναζητήσεις.

Ε εντάξει τώρα, ο Σαββόπουλος δεν το είχε κάνει;

Ποιος είναι ο Σαββόπουλος;

Ε ο Σαββόπουλος είναι ο Σαββόπουλος. Δεν είχε κάνει κάτι τέτοιο τέλη 60’s, αρχές 70’s;

Τα Μπουρμπούλια ξέρεις ότι ήταν μια φανταστική μπάντα, που μετά μπήκε κάποιος μπροστά;

Ε δε σου λέω ότι έπαιζε μόνος του…

Δεν κατάλαβες, για μένα είναι ένα κάλπικο νόμισμα. Δεν υπάρχει ούτε ένα τραγούδι του Σαββόπουλου, που να είναι δικό του. Ό,τι έκανε ο Lucio Dalla μετά από δύο μέρες το έκανε ο Σαββόπουλος.

Έχω άλλη άποψη σε αυτό, ok…

Να κρατήσεις την άποψή σου και εγώ τη δικιά μου. Δεν έμπλεξε ο Σαββόπουλος τίποτα, ο Σαββόπουλος χρησιμοποιούσε πράγματα. Ήταν μια καλή σφίγγα. Ούτε καν μέλισσα. Αυτό φαίνεται υπεροπτικό εκ μέρους μου και ταπεινωτικό για έναν άνθρωπο. Δε μιλάω υπό αυτό το πρίσμα. Αλλά μπορώ να έχω την προσωπική μου γνώμη. Για ‘μένα ο Σαββόπουλος είναι ένα τίποτα, μια κακή αντιγραφή πολλών πραγμάτων που το σύστημα πάντα τον βοηθούσε να τα εκφράζει για διάφορους λόγους, ενώ τον Άσιμο δεν τον άφηνε να ανασάνει. Αν θέλουμε να μιλάμε για δημιουργούς καλέ μου, ο Άσιμος ήταν δημιουργός. Τον οποίον ποτέ δεν θα τον δεχόταν το σύστημα, γιατί έβαζε τους δικούς του όρους. Το πού κατέληξε ο Άσιμος τα τελευταία χρόνια της ζωής του είναι άλλο. Ε ασφαλώς, όταν έχεις τέτοιο ταλέντο, τέτοια δημιουργική ροή και πάντα βρίσκεις βρύσες κλειστές και σφαλιάρες, αν μείνεις όρθιος πάει να πει ότι είσαι Θεός, δεν είσαι άνθρωπος. Μην κοιτάμε τον Άσιμο στα τελευταία του. Ούτε τον Παύλο. Εγώ θα σου πω ότι κάποια στιγμή έρχεται ένας παραγωγός – συγχωρεμένος κι αυτός – και μου λέει ότι είχαν meeting σε μια πολυθενική εταιρία για το πώς θα παρουσιάσουν έναν ροκ τραγουδιστή που υπάρχει ακόμα, ώστε να πάρουν το κοινό του Παύλου, γιατί ο Παύλος δεν ήταν διαχειρίσιμος.

Ποιον τραγουδιστή;

(παύση). Ε, κάποιον που έγινε ο πιο γνωστός ροκ τραγουδιστής στην Ελλάδα. Συζητούσανε αυτό το πράγμα. Αυτό είναι το σύστημα. Ωραία, ο Παύλος δε χωρούσε μέσα και κατέληξε εκεί που κατέληξε. Ο τραγουδιστής που σου είπα δεν ήταν δημιουργός, του τα γράφανε άλλοι. Ο Παύλος τα έγραφε ο ίδιος. Και να έρχεται τώρα ο παραγωγός να του λέει «γιατί βάζεις αυτή τη λέξη εδώ και δε βάζεις την άλλη;». Ποιος είσαι φίλε; Πώς τολμάς και μου το λες αυτό; Ο Άσιμος ήταν μια τέτοια ιστορία. Ο Πουλικάκος το ίδιο.

Σιδηρόπουλος και Πουλικάκος στην ιστορική συναυλία ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΧΩΡΙΣ ΟΝΟΜΑ στο κλειστό γήπεδο μπάσκετ ΣΠΟΡΤΙΓΚ (17/2/1980, αρχείο Μ. Νταλούκα).

Αλήθεια ο Πουλικάκος γιατί δεν έκανε περισσότερους δίσκους;

Γιατί δεν ήθελε. Άμα σφύραγε, θα έρχονταν όλοι οι μουσικοί. Και εντάξει ο Πουλικάκος ήταν αποδεκτός από το σύστημα. Όσο αποδεκτός ήταν και ο Νταλί.

Ως μια περίπτωση ιδιαίτερη…

Ναι, ιδιαίτερη. Τον Άσιμο δεν τον αποδέχτηκε ποτέ το σύστημα…

Ε όλο «σύστημα» και «σύστημα» μου λες. Τι σημαίνει «σύστημα»;

Καλέ μου, εγώ δούλεψα μέσα στο σύστημα, αλλά όχι με τη μουσική μου. Στη μουσική μου είμαι ακέραιος. Δεν έχω παίξει μία νότα που δεν έβγαινε απ’ την ψυχή μου. Μία νότα. Δεν το συνδιαλλάσσομαι, τελείωσε. Εσύ αυτή τη στιγμή που μου κάνεις συνέντευξη, παίρνεις κάτι αντιληπτό, εγώ είμαι κάτι αντιληπτό στις αισθήσεις σου. Ο δημιουργός παίρνει κάτι αφηρημένο. Το γειώνει, το κάνει εικόνα ή ήχο και το παρουσιάζει. Και μετά βγαίνουν κάποιοι άνθρωποι και του το αλλάζουν. Λοιπόν εκεί πέρα ο δημιουργός ή λέει ναι (αυτό είναι το σύστημα που με ρωτάς), ή λέει όχι. Τώρα ο Νταλί, ήταν μέσα στο σύστημα. Του είπε όμως ποτέ κανείς πώς να ζωγραφίζει; Τολμούσε; Με τον ίδιο τρόπο δεν θα έπρεπε να τολμούν να το πουν στον Παύλο και τον Άσιμο. Εμένα όταν ερχόντουσαν και μου το κάνανε, τους κοίταγα καλά-καλά. Στα νιάτα μου ήμουνα πολύ υπερόπτης, γιατί ήμουνα και σπουδασμένος.

(ΦΩΤΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΤΟ ΣΤΙΓΜA ΤΗΣ ΣΤΙΓΜΗΣ)

Πάμε πάλι στην ιστορία του δεύτερου δίσκου του Σύνδρομο και στο πώς ναυάγησε…

Λοιπόν, εμείς εκείνη την εποχή ήμασταν μια μήτρα που γεννούσε συνεχώς ιδέες. Κάναμε μια μεγάλη μεταστροφή από το έντονο ροκ, προς κάτι άλλο. Είχε προστεθεί ο Γιάννης ο Κύρης και είχαμε βάλει το ελεύθερο στον ήχο μας, το «φευγιό» που σου έλεγα. Το οποίο δεν ήταν σαν το γερμανικό ελεύθερο, ήταν κάτι άλλο. Το ακούς σήμερα στο δίσκο.

Λοιπόν ο Μάκης ο Μηλάτος σχεδίαζε να τα παρατήσει γιατί δεν άντεχε άλλο. Ο Γιάννης ο Πετρίδης που ήταν ο υπεύθυνος για τη ροκ σκηνή στην Polygram, σχεδίαζε να φύγει, για να φτιάξει τη Virgin. Άρα δεν είχαμε στήριγμα. Ο επόμενος παραγωγός που μπορούσε να καταλάβει τι κάνουμε, ήταν ο παραγωγός του Μαζωνάκη. Τον θυμάμαι τον Μαζωνάκη στο στούντιο… Λέω «τι παίζει αυτός;». Μου κάνουν «τραγουδισταράς, σκυλάδικο». «Α, κατάλαβα».

Μα κάτσε, μιλάμε για ’84-‘85, ο Μαζωνάκης βγήκε πιο μετά…

Πιο μετά έγινε γνωστός σε ‘σένα. Δεν έχω τίποτα με τον άνθρωπο, αλλά θέλω να σου πω, δεν μπορούσαμε να συνεννοηθούμε. Ήδη το budget είχε φτάσει πολύ ψηλά. Και μένουμε ξεκρέμαστοι. Κάποια στιγμή μας λένε «ό,τι δόθηκε δόθηκε, φέρτε μας τη δουλειά». Ποια δουλειά ρε παιδιά; Ακόμα γράφουμε. Τις βάσεις έχουμε βάλει μόνο (γέλια). Κλείσαμε ένα δικό μας στούντιο για δύο μήνες, που ήταν του Σταμάτη Σπανουδάκη – και συνεχίσαμε. Τελείωσε, δεν έμπαινε κανένας μέσα. Αφού μας έλεγε ο Σπανουδάκης «παιδιά πότε μπορώ να ξεκινήσω το δίσκο μου;» (γέλια). Στο στούντιο το δικό του! Φαντάσου! Είχε να γράψει το δίσκο που τραγούδησε η Βιτάλη, τις 7 Παρακλήσεις. Καταπληκτική δουλειά. Μείναμε λοιπόν χωρίς εταιρία, χωρίς παραγωγό – και εκεί ανέλαβα εγώ. Μάζεψα προσωπικά κάποια χρήματα για να ολοκληρωθεί η ηχογράφηση, πήρα τις ταινίες και αργότερα στο Studio Tracks έκανα τη μίξη που ακούμε τώρα.

Καλλιτεχνικά πώς το προσεγγίσατε;

Όπως σου είπα, τότε μελετούσα τα παραδοσιακά. Και σήμερα αυτό κάνω. To Ellenic Traditional Project αυτό είναι. Είχα φανταστεί τότε αντί για σαξόφωνο που είχαμε, να μπει κλαρίνο. Οι μισοί από το γκρουπ το θέλανε, οι άλλοι μισοί δεν το είδανε και πολύ θετικά. Ο Βαγγέλης ο Βέκιος μου έφερε την Ελένη Καλαντζοπούλου που έπαιξε κλαρίνο και κάναμε κάποια πρώτα takes, με τον ίδιο να παίζει κρουστά σε δυο κομμάτια. Είχα φανταστεί κάτι που θα ξέφευγε από οτιδήποτε υπήρχε μέχρι τότε. Και κοίταξε, αν ακούσεις αυτό το LP και σκεφτείς ότι έγινε 35 χρόνια πριν, δεν μπορείς να το πιστέψεις. 

Αυτό είναι αλήθεια…

Όταν τελειώσαμε το recording, είχα ένα πακέτο που δεν ήθελα να το χαρίσω πουθενά. Του Πετρίδη, απ’ ότι έμαθα εγώ, στη Virgin του είχανε πει για τα πρώτα ένα-δυο χρόνια δε θα κάνεις δική σου παραγωγή. Μετά εγώ είχα απογοητευτεί, γιατί ξέρεις και οι επαγγελματικές σχέσεις, πάνε μέχρι ένα σημείο. Πήγα στον Τάσο Φαληρέα που ήταν διευθυντής παραγωγής στην ΕΜΙ, εκεί όμως είχαν τους Φατμέ. Ο Τάσος το ήθελε αλλά απ’ ότι κατάλαβα πολλοί άνθρωποι εκεί μέσα ήδη εξυπηρετούσαν ένα γκρουπ, που ήταν κάτι κατά κάποιο τρόπο παρεμφερές. Πήγα στη LYRA, εκεί ήταν ο Άγγελος Σφακιανάκης, δεν ξέρω τι κατάλαβε ο άνθρωπος τότε… Ε και κάποια στιγμή είπα ok.

Το γκρουπ είχε διαλυθεί πια;

Διαλύθηκε με αυτή την πραγματικότητα. Εγώ δημιουργούσα συναυλίες με τη ΜΟΥ.ΣΥΝ.Κ.Α. που λέγαμε… Αυτό ήταν οργάνωση, εργατοώρες, είχε τρέξιμο…

Γιατί έμεινε όμως 35 ολόκληρα χρόνια στο ράφι ο δίσκος; Δηλαδή εντάξει, τότε δεν έβγαλες άκρη, αλλά γιατί πέρασαν ΤΟΣΑ χρόνια μέχρι να βγει; Δεν το κυνήγησες; Δε σε προσέγγισε κανείς;

Τώρα μιλάς για τον Νικόλα τον Γκίνη; Εγώ τότε αποφάσισα να εργαστώ στα Μέσα Ενημέρωσης. Αποφάσισα επίσης να γίνω συνθέτης, δηλαδή να μελετήσω, γιατί μέχρι τότε ήμουν τραγουδοποιός. Έπαψε να με αφορά αυτό το πρότζεκτ. Το άφησα πίσω μου. Και από τότε δεν έχω σταματήσει να κάνω πράγματα.

Ο Γιάννης Κύρης στη μεγάλη συναυλία του Σύνδρομο στο Λυκαβηττό (1984).

Η προσχώρηση του Γιάννη Κύρη στο συγκρότημα θεωρώ ότι ήταν καθοριστική στην αλλαγή πλεύσης…

Έτσι είναι. Το «φευγιό» θέλει ήχους. Είτε έχεις μια κιθάρα, είτε έξι, δεν αλλάζει πολύ το πράγμα. Στα συνθεσάιζερ τότε ο Κύρης ήταν πρωτοπόρος. Το Σύνδρομο έπαιζε με PPG, ξέρεις τι είναι αυτό; Υπήρχαν δύο ασύλληπτα συνθεσάιζερ που τα είχε ο Peter Gabriel, το PPG και το Fairlight.

Ναι ο Kύρης ήταν ο πρώτος που έφερε το PPG στην Ελλάδα…

Δεν υπήρξε κι άλλο. Ένα ήρθε (γέλια). Κόστιζε όσο μια Mercedes, για να σου δώσω να καταλάβεις. Απ’ την άλλη μεριά ο Γιάννης δεν ήταν φραγκάτος. Βέβαια είχε μια άνεση οικονομική αλλά εργαζόταν τότε σαν φωτογράφος και ξεκινούσε να ασχολείται με τη διαφήμιση. Όμως επένδυε το κάθε λεπτό της ημέρας του σε αυτά τα πράγματα. Σαν παίχτης, δεν ήταν παιχταράς, όπως π.χ. ο Πολύτιμος, όμως στα electronics ψαχνότανε πάρα πολύ. Και αυτά που εγώ άκουγα μέσα στο κεφάλι μου, μπορούσε να τα μετατρέψει σε ήχους.

Στο Στίγμα Της Στιγμής ακούμε και άλλους τραγουδιστές πέρα από εσένα, όπως και κάποιους sessionμουσικούς. Δεν φοβηθήκατε μήπως αυτό θολώσει κάπως την ταυτότητα του γκρουπ;

Όπως σου είπα, όταν κάναμε jamming γινόταν πάντα αυτό. Απλά στο δεύτερο δίσκο μπήκαν και στο στούντιο. Δε φωνάξαμε κανέναν εμείς… Όπως υπήρχαν και άνθρωποι που παίζανε μουσική για πλάκα, για το κέφι τους. Π.χ. ο Άγης ο Δανός. Ήταν απλά στην παρέα και του είπαμε «βγες και κάντο». Και το έκανε. Και βγήκε και καλό.

Η Λένα η Πετρή τραγούδαγε έντεχνο. Της είπαμε έλα εδώ να τραγουδήσεις ροκ, με το δικό σου τρόπο όμως. Και από πίσω μια μπάντα να σκάβει άγρια. Αν ακούσεις το «Δώσμου φως», είναι αυτό.

Σε κομμάτια όπως το “Stress” ή το «Άνθρωπε ανθρωπιά» υπάρχει μια επιρροή από Talking Heads. Ήσουν φαν του συγκροτήματος τότε;

Ναι ναι. Το 1975 στη Νέα Υόρκη, οι Talking Heads ήταν το ποπ συγκρότημα που πηγαίναμε να δούμε όταν δεν έπαιζε τίποτα καλύτερο. Αλλά εγώ καρφωνόμουνα στον David Byrne. Κάτι μου έλεγε αυτός ο τύπος εμένα. Προς το ’78, ’79, ο άνθρωπος άρχισε να κάνει αυτό που είχε στο μυαλό του. Τον καταλάβαινα. Καταλάβαινα τι κάνει. Αν έχω επηρεαστεί; Ασφαλώς και έχω επηρεαστεί. Όπως ένας άλλος που καταλάβαινα πάντα τι έκανε ήταν ο Brian Eno. Από τους Roxy Music. Ο άνθρωπος δεν έπαιζε στα πλήκτρα παπάδες, μπορεί να σου ‘παιζε δύο νότες. Καταλάβαινα όμως γιατί τις έπαιζε και δεν έβαζε μια τρίτη!

Επίσης το «Άνθρωπε ανθρωπιά» που σου ανέφερα έχει και διακριτά στοιχεία λαϊκής μουσικής… Για να σε προκαλέσω λίγο, θέλω να σου διαβάσω σ’ αυτό το σημείο μια φράση που είχε γράψει ο Αργύρης Ζήλος στο Δίφωνο το 1999 και να μου τη σχολιάσεις: «Απ’ τα πιο δυσοίωνα συναισθήματα είναι αυτό που κυριαρχεί κάθε που ένας μουσικός της πρώτης ροκάδικης γενιάς (60’s, Γούντστοκ κτλ.) θυμάται ότι, παρ’ ολ’ αυτά έχει γεννηθεί κάπου στην Ελλάδα και επομένως όλο και κάποια θέση οφείλει να έχει στη δουλειά του το λεγόμενο «λαϊκό». Αυτό όμως το «οφείλει» είναι που κάνει τη διαφορά… Γιατί οι παραστρατημένοι αυτοί μουσικοί, ξεπερασμένοι απ’ τα κατακλυσμικά γεγονότα της κρίσιμης περιόδου 1977-82 (πανκ, new wave, εκλαΐκευση της τεχνολογίας και της χρήσης των συνθεσάιζερ, παροπλισμός της κλασικότροπης τεχνοκρατίας και άλλα ηχηρά) και κάπου προδομένοι –έτσι αισθάνονταν- από το γεγονός ότι η με κόπους και θυσίες κατακτημένη τεχνογνωσία τους δεν ήταν πια το ζητούμενο στην εποχή του do-it-yourself, ξέχασαν ότι άλλο η μουσική που οδηγούσε τις εφηβικές σου εξεγέρσεις και άλλο η μουσική που συνόδευε τους γάμους και τα τσιμπούσια των γονιών σου».

Ωραία μια χαρά, ο Αργύρης έκανε τη δουλειά του τότε, ήταν εμπνευσμένος στο γράψιμο, μια χαρά. Ο Αργύρης έχει γράψει διθυράμβους για το Σύνδρομο, αλλά κάποια στιγμή στράβωσε…

Αυτό δεν το έχει γράψει για το Σύνδρομο. Για δίσκο του Λογαρίδη το έχει γράψει…

Εντάξει. Όπως εγώ είχα το όραμα με την παραδοσιακή μουσική τότε, ο Βαγγέλης ο Βέκιος το είχε με τα λαϊκά. Έκανε το δίσκο Ντέρτι στην EMI, που είναι αξιόλογο. Και πιο μετά ο Θοδωρής ο Μανίκας  το έκανε με το Μαργαρίτη και τους 667. Δεν υπήρχε τέταρτος. Τουλάχιστον στο δικό μου περιβάλλον. Το τραγούδι «Άνθρωπε ανθρωπιά» βγήκε από την επήρεια που είχε ο Βαγγέλης ο Βέκιος σε μένα. Δεν ξέρω τι λέει ο Αργύρης…

Ο Αργύρης Ζήλος συνομιλεί με μουσικούς του ελληνικού ροκ στο καφέ Παράσταση στα Εξάρχεια (1997, φώτο: Χρήστος Κοψαχείλης).

Μα σου ξαναλέω, για δίσκο του Λογαρίδη το είχε γράψει…

Ο Λογαρίδης το απέδειξε ότι γίνεται και ότι είναι καλό. Έχει κάνει καταπληκτικά τραγούδια λαϊκού ροκ. Μην ξεχνάμε τον συγχωρεμένο τον Νίκο Παπάζογλου. Τα ροκ κομμάτια που έβγαλε. Κατέβηκε με μια μπάντα από τη Θεσσαλονίκη σαν το Μεγαλέξανδρο. Ήταν αληθινά αυτά τα πράγματα. Ο Λογαρίδης δεν ήταν ψεύτικο αυτό που έκανε, δεν ήταν απωθημένο, ήταν ένα στοιχείο που υπήρχε μέσα του, το οποίο έβγαινε παράλληλα με το άλλο.

Είναι απαραίτητο για έναν Έλληνα μουσικό που είναι συνδεδεμένος με το ροκ να εντάξει το λαϊκό/παραδοσιακό στοιχείο;

Όχι, αν δεν το ‘χει, γιατί να το κάνει; Αλλά να σου πω και κάτι; Μουσικός στην Ελλάδα που να είναι συνδεδεμένος με το ροκ, από πού κι ως πού; Γιατί εγώ έχω ζήσει το ροκ στην Αλαμπάμα. Που είναι ό,τι είναι εδώ το ρεμπέτικο. Το μικρό παιδάκι έρχεται και σου παίζει slide κιθάρα και φυσαρμόνικα. Όπως παίζουν εδώ στο χωριό τα νησιώτικα.

Άρα δεν υπάρχει ελληνικό ροκ;

Όχι, το είχε πει ο Σπάθας αυτό πολύ ωραία, δεν υπάρχει ελληνικό ροκ, υπάρχει ροκ με ελληνικό στίχο. Πας ας πούμε στο Βερολίνο και σου λέει «η blues σκηνή». Ποια blues σκηνή; Μην τρελαθούμε. Είναι οι Αμερικάνοι, οι μαθητές των μαθητών των νέγρων από το Μισισίπι. Έχω πάει σε κηδεία bluesman στο Μισισίπι. Ναι. Ξέρεις τι είναι η κηδεία; Πανηγύρι ολόκληρο. Όπως η Ανάσταση που έχουμε εδώ, αυτοί κάνουνε κηδεία, όπου παίζουνε blues. 70 φυσαρμόνικες, 80 κιθάρες που παίζουνε τρεις νότες, ξύστρες (δεν έχει ντραμς). Και κλαίνε τον πεθαμένο οι χοντρές οι μαύρες ααα-ουου… Ε να το το blues! Τι μου μιλάς για blues στο jazz club ας πούμε, σε παρακαλώ (γέλια). Τα λέω καλά; Πάω να βάλω καφέ.

Πάνω που θα σε ρώταγα για το τραγούδι «Καφές»…

(Τον ακούω να γελάει από το κουζινάκι. Επιστρέφει στο δωμάτιο). Ο «Καφές» ήταν το μόνο τραγούδι στο οποίο έβαλα το χέρι μου ελάχιστα. Το είχε φέρει ο Κύρης τελειωμένο. Έβαλα αυτή την υπέροχη κιθάρα που δεν την έχω ξαναπαίξει ποτέ μου και ο Τσίκο έβαλε αυτά τα υπέροχα τύμπανα. Είναι ένα πάρα πολύ καλό τραγούδι. Ολοκληρωμένο, με θέμα απλό αλλά όχι απλοϊκό. Δεν πλατιάζει, έχει βάθος, έχει λόγο ύπαρξης, μια δομή δωρική και μια μελωδία που μένει. Είναι ίσως από τα καλύτερα κομμάτια στα οποία έχω συμμετάσχει.

Ο Νικόλας Γκίνης σε συναυλία του Σύνδρομο στη ΛΗΔΡΑ (Πλάκα).

«To Ηit» επίσης μου αρέσει και αγαπώ και τη μεγάλη παύση που μεσολαβεί ανάμεσα στο κουπλέ και στο ρεφρέν. Θυμάσαι καθόλου πώς γράφτηκε αυτό;

Αυτό το κομμάτι το έγραψα στο κρεβάτι μετά από ένα ατύχημα με τη μηχανή. Μόλις είχε γεννηθεί η κόρη μου, είχα ένα ατύχημα με τη μηχανή και παραλίγο να σκοτωθώ. Τότε βίωσα αυτό που λένε «βλέπεις όλη σου τη ζωή fast motion». Και μου ‘κανε εντύπωση ότι είδα μόνο τις καλές στιγμές. Η μηχανή έφυγε, πήγε κάτω από ένα φορτηγό που ερχόταν στο αντίθετο ρεύμα και έβλεπα τις ρόδες του φορτηγού να έρχονται προς εμένα. Και σταματάει το έργο στο πρόσωπο της κόρης μου. Θα ‘πρεπε να είχα πεθάνει, αλλά το μόνο που κατάφερε ο χάρος ήταν να με κρατήσει δύο-τρεις μήνες στο κρεβάτι. Και έγραψα αυτό το κομμάτι τότε. Ήταν μια μερικών βδομάδων απόφασή μου να μην ξαναπαίξω μουσική. Να γράψω δηλαδή αυτό το κομμάτι και να πάνε όλα στο διάολο (γέλια).

Η «Κοινωνία μοναξιάς»;

Αυτό με αντιπροσωπεύει ακόμα. Δεν μπορώ να πω το ίδιο για τα υπόλοιπα, ήταν κάποιες στιγμές μου. Αυτό είναι η μόνιμη στιγμή μου. Είναι μια πραγματικότητα εσωτερική. Αυτό νιώθει η ψυχή μου μόνιμα για όλα, αυτό που λένε οι στίχοι. Και τη μουσική την ακούω μέσα μου ακόμα. Παραδείγματος χάριν το “Hit” δεν το ακούω. Το ακούω με τα αυτιά μου μόνο.

Γιατί διαλύσανε οι Σύνδρομο;

Σου εξήγησα πριν τι γινότανε. Επίσης εμένα με ενδιαφέρει να συνεργάζομαι με ολοκληρωμένες προσωπικότητες, δε με ενδιαφέρουν οι session μουσικοί. Ο μουσικός που θα του πω τι να παίξει και θα το παίξει, με αφήνει αδιάφορο. Όταν λοιπόν η κυρίαρχη προσωπικότητα, που ήμουν εγώ, έχει αρχίσει να τα μουτζώνει και οι άλλοι έχουν πράγματα να κάνουνε… Δεύτερον, υπήρχαν άνθρωποι στο σχήμα, οι οποίοι τα ‘παίξανε.

Πάντως μέχρι σήμερα δεν έχεις σταματήσει να ασχολείσαι με τη μουσική…

Από τις 11 το βράδυ μέχρι τις 5 το πρωί, ή θα κάνω μουσική ή θα διαβάζω.

Ο Νικόλας Γκίνης σήμερα, 35 χρόνια μετά το τέλος του Σύνδρομο.

Πρόσφατα το «Τραγούδι του γάμου», που είχες διασκευάσει με τη φωνή της Έλενας Τουτουντζή, ανέβηκε στοtop5 της μεσογειακής λίστας του EthnoCloud, που είναι το αντίστοιχο Billboard της έθνικ μουσικής. Πώς αισθάνθηκες με αυτό;

Κοίτα, έχω μια ηλικία. Το είδα, χάρηκα και μετά το ξέχασα. Μετά λέω είναι ευκαιρία να στείλω μερικά Δελτία Τύπου. Είχα πει να στείλω 40, έστειλα τα 10, μετά βαρέθηκα. Σήμερα το πρωί έστειλα άλλα 5. Κάπως έτσι… Ξέρεις τι; Έχει πιο μεγάλη σημασία για μένα να μιλήσω μαζί σου, να τραβηχτώ με το γιο μου, να πάω την κόρη μου στο γιατρό. Αυτή είναι η ζωή. Τώρα τι θα κάνεις με αυτό το υλικό που περισσεύει από τη ζωή σαν ενέργεια… Εγώ κάνω μουσική. Θα σου πω κάτι. Ήμουνα τεσσάρων χρονών. Έκανα κάτι περίεργα τότε και η μητέρα μου θορυβήθηκε. Μιλάμε για το 1959. Με πάει σε έναν ψυχολόγο. «Κάτι παράξενο συμβαίνει με το παιδί μου». Από τις πρώτες μου μνήμες είναι να μου βάζουν στο κεφάλι αυτά για το εγκεφαλογράφημα κι εγώ δεν ήξερα τι είναι και τρομοκρατήθηκα ας πούμε. «Κάτι συμβαίνει με το παιδί». Δε βρίσκει άκρη ο ψυχολόγος, πάμε σε άλλον. «Κάτι έχει το παιδί». Το παιδί τι έκανε; Έτσι όπως καθόταν, ξαφνικά κάποια στιγμή χανότανε. Του μίλαγες και δεν ανταποκρινόταν. Μου λέει ο άνθρωπος αυτός «τι γίνεται;». Του λέω «ακούω». Μου λέει «τι ακούς;». Και του λέω εγώ «λα λα λα λα». «Μουσικό έχεις!» γυρνάει και λέει στη μάνα μου. «Γιατί το ταλαιπωρείς το παιδί;» (γέλια). Από τότε μέχρι και σήμερα, με εξαίρεση την περίοδο που ήμουν διευθυντής στα ΜΜΕ, όποτε είμαι σε ησυχία και κλείσω τα μάτια μου, ακούω μουσική. Ένα non-stop music station.

Radiohead!

Ναι. Ακούω μουσική. Επίσης πολλές φορές τα χρώματα, μου βγάζουν μουσική. Είναι η φτιαξιά μου έτσι. Άμα τώρα ησυχάσω για πέντε λεπτά, θα ακούω μουσική.

Σε μια παλιά συνέντευξή σου (Ήχος & HiFi, Απρίλιος ’83), ερωτούμενος για τη σχέση τέχνης και διασκέδασης, λες το εξής: «Ανάγκη από διασκέδαση δεν έχουμε εμείς οι νέοι, αλλά όλοι αυτοί οι καταπιεσμένοι αλλοτριωμένοι άνθρωποι, που το μόνο που τους έμεινε για να γελούν είναι να διασκεδάζουν». Συμφωνείς ακόμα με αυτή την άποψη, ή σου φαίνεται πολύ πανκ;

Συμφωνώ σε απόλυτο βαθμό. Τότε μάλιστα δεν το καταλάβαινα πολύ, τώρα το υπογράφω με την ανάσα μου: Ανάγκη για διασκέδαση έχει ο καταπιεσμένος. Ο άνθρωπος γενικά, έχει ανάγκη από ψυχαγωγία. Να πάρει την ψυχή του, η οποία έχει επιβαρυνθεί από την καθημερινότητα και να την πλύνει. Πώς κάνεις το βράδυ ένα μπάνιο. Κι ας είσαι καθαρός. Πρόσεξε όμως, θα πω κάτι: To πανηγύρι δεν είναι διασκέδαση. Είναι ψυχαγωγία. Θυμάμαι τον συγχωρεμένο τον πεθερό, Μακεδόνας, να χορεύει με τις ώρες. Πήγαινα κοντά του και τα μάτια του ήτανε σε έκσταση. Ο Κοσμάς. Ξέρεις πώς είναι τα εκστατικά μάτια; Αυτό είναι ψυχαγωγία. Είναι διονυσιασμός.

(ΦΩΤΟ ΤΣΙΚΟ)

Υπάρχουν σκέψεις για μια συναυλία επανένωσης του Σύνδρομο;

Πριν από τρεις μήνες θα σου έλεγα «δεν υπάρχει περίπτωση». Τώρα δεν ξέρω αν θα επέμενα. Υπάρχει κόσμος πολύς που μας το ζητάει. Για να υπάρξει κάτι τέτοιο, πρέπει να υπάρξει και ενδιαφέρον από έναν άνθρωπο που θα αναλάβει να το στήσει. Γιατί εγώ δεν το αναλαμβάνω. Είναι μεγάλο βάρος για μένα τώρα. Θέλει έναν producer. Κάνουμε πολλά και είμαστε λίγοι. Οι δημιουργοί είναι όλο οράματα, δε μπορείς να τρέχεις όλα τα οράματα μαζί. Έχω το Ellenic Traditional Project, που μου τρώει πάρα πολύ χρόνο.

Ο Κύρης και ο Τσίκο είναι θετικοί;

Δεν το έχουμε συζητήσει. Αλλά έχουν τις ίδιες προσλαμβάνουσες που έχω κι εγώ. Πάντως αν βρισκόταν αυτός ο άνθρωπος που θα έλεγε «παιδιά, το στήνω» (γιατί υπάρχει ενδιαφέρον από τον κόσμο, έκανα ένα blog και μέσα σε έξι ώρες είχε 700 followers), σε κάθε τραγούδι έχω και έναν άλλον περφόρμερ στο μυαλό μου. Όχι εμένα. Εγώ άντε να πω δυο τραγούδια. Και πολλά είναι.

Ε όχι τώρα, εντάξει…

Έχω λόγο που το λέω. Μετά από τόσα χρόνια, το κάθε τραγούδι έχει μέσα έναν κόσμο ολόκληρο. Υπάρχει τραγούδι που μπορεί να το πει μόνο ο Νίκος ο Ζιώγαλας πια. Υπάρχει τραγούδι που μπορεί να το πει μόνο ο Ηλίας Ασλάνογλου πια.

Αυτά που είπες εσύ στο δίσκο, δεν θα ήθελα να τα ακούσω από άλλον…

Όχι όχι, κάνεις λάθος. Για παράδειγμα, εγώ έχω πει το «Βάρος». Σου αναφέρω συγκεκριμένο τραγούδι. Έχω πει το «Βάρος». Το έχω φτάσει σ’ ένα σημείο σαν περφόρμερ. Παραπάνω δεν μπορούσα. Από εκεί που το έχω πάει εγώ, θα μπορούσε να το πάρει ο Παλαμίδας και να το πάει στο Θεό. Το ξέρω! Το ξέρω! Ο Δημητριάδης θα μπορούσε να πει το “Hit” και να το ξεσκίσει. Γιατί να το πω εγώ; Ή ο Παυλίδης! Ποιος θα μπορούσε να πει καλύτερα την «Κοινωνία μοναξιάς»;

Ναι ρε παιδί μου, αλλά ακούμε για μια παλιά μπάντα και θέλουμε να δούμε τον τραγουδιστή…

Κάνεις λάθος. Εδώ δείχνεις την ανάγκη σου, εσύ πια, να είσαι προσωποκεντρικά δοσμένος. Εγώ όταν έκανα μουσική, δεν την έκανα για μένα. Την έκανα για τη μουσική. Και απλά ήμουνα ο πιο διαθέσιμος για να τραγουδήσει. Αν ζούσε ο Παυλής και έλεγε το «Αγάπη μου Ηρώ», θα χρειαζόταν να το πω εγώ; Δεν θα χρειαζόταν αδερφέ, άκουσέ με. Εγώ εξυπηρετώ τη μουσική.

Όπως και να ‘χει θα ήθελα να δω live αυτό το συγκρότημα…

Κι εγώ θα ‘θελα να ξαναβγεί η μαγεία του τότε στο σήμερα, που θα βγει πολύ καλύτερα, γιατί υπάρχει και μια εμπειρία.

Θα βγει κάτι άλλο…

Ε αυτό το κάτι άλλο, χωράει πολλές ψυχές μέσα. Όπως και τότε χωρούσανε πολλές ψυχές. Μην κοιτάς που χρειάστηκε να τραγουδήσω εγώ.

Σε στενοχωρεί που το Σύνδρομο δεν είχε ένα hit, ή μήπως σε εμάς τους πιο νέους ακούγονται συναρπαστικοί τώρα ακριβώς επειδή δεν ξέραμε κανένα τραγούδι τους;

Δε θα μπορούσαμε να έχουμε hit. Το hit μπορεί να σημαίνει δύο πράγματα. Το ένα είναι ότι φτιάχνεις παραγγελία. Το έκανα στη διαφήμιση αυτό. Μπορούσα να το κάνω. Αλλά σε αυτά που ακούω, όταν συνδέομαι με το non-stop music station, δεν ακούω ένα hit. Ακούω μουσικές να τρέχουνε, ομάδες οργάνων. Με μια τέτοια φαντασία, δε σου βγαίνει ένα hit. Αυτός είναι ο ένας τρόπος λοιπόν. Ο άλλος είναι να ματώσει τόσο η καρδιά σου και να βγει ένα «αχ» που θα γίνει hit. Έχω γράψει τέτοια τραγούδια, δεν τα έχω ηχογραφήσει ποτέ. Δηλαδή έγραψα ένα τραγούδι όταν πέθανε ο αδερφός μου. Όταν πέθανε ο Παύλος. Όταν πέθανε ο Κόκο, ο περκασιονίστας μας. Δε μπορώ να τα ηχογραφήσω αυτά τα τραγούδια. Δε μπορώ να ξαναζήσω αυτό το πράγμα, δεν το αντέχω. Κι ας ξέρω ότι θα είχαν επιτυχία.

Τι είναι επιτυχία για εσένα στη μουσική; Πώς την ορίζεις;

Επιτυχία στη μουσική είναι να μπορείς να εκφράζεις ακέραιη την αρχική σου έμπνευση. Αυτό που άκουσες, να μπορέσεις να το καταγράψεις, χωρίς να είναι έκπτωση. Κάτι πάρα πολύ δύσκολο. Εγώ από τα 100 που γράφω, δε μπορώ να το πω για τα 90. Σου ξεφεύγουν πράγματα. Αυτή είναι η επιτυχία. Να μπορέσεις να αποτυπώσεις αυτό που άκουσες, αυτό που σου έλεγε η ψυχή σου. Η απόλυτη επιτυχία. Τον ορισμό δεν ήθελες; Στον έδωσα.

https://www.soundsgreektome.gr/making-of/synenteyksi-gkinis-part-2